Una p\u00e8\u00e7a escricha per Joan-Lo\u00eds Cortial e presentada per l’autor.<\/p>\n\n\n\n

Dins lo conte \u00ab Dos fraires en 14 \u00bb contavi lo patir\u00e0s viscut pels mieunes dins aquela gu\u00e8rra falorda, la Primi\u00e8ra Gu\u00e8rra mondiala. Aqu\u00f2 s’acabava cap a la fn del s\u00e8gle vint. Un conte musical. \u00c8ri sol !
Amb aqueste proj\u00e8cte nov\u00e8l a endralhar, coss\u00ed far ? Un conte ? Ieu tot sol ?
Ma cal precisar, per comen\u00e7ar, qu’al coll\u00e8gi de Pont-de-Salars ont \u00e8ri professor d’Occitan e Ist\u00f2ria e Geografia arrib\u00e8t, i a un planponh d’annadas, una escolana en classa de seisena. Particip\u00e8t al \u201cclub teatre\u201d e se veg\u00e8t sul pic, coss\u00ed avi\u00e1 lo \u201csens\u201d del teatre. Pensa, ara de ne far son mesti\u00e8r. S’ap\u00e8la : Flavia Castanh\u00e8r e es estudianta en teatre al Conservat\u00f2ri de Montpelhi\u00e8r.
E se trapa que, tant ela coma ieu, somi\u00e0vem d’un brieu de far de teatre ensemble. Li prepaus\u00e8ri lo subj\u00e8cte que li agrad\u00e8t e fai tirar ! Es atal que nasqu\u00e8t aquel proj\u00e8cte de p\u00e8\u00e7a de teatre amb dos actors.
La c\u00f2la ven completa amb Ives Durand que n’assegura la mesa en scena de man de m\u00e8stre. I a tanben Sarah Langner, una jove passionada per son mesti\u00e8r de modista. Es encargada dels vestits de scena.
Es atal que la primi\u00e8ra de \u00ab Pont de Viaur junh de 1944 \u00bb se jogar\u00e0 a la sala de las f\u00e8stas de Pont-de-Salars lo 12 de mai de 2022 a 9 oras del ser.
\u00ab De qu\u00e9 s’es passat exactament ?\u00bb
Aquela frasa es una replica de la p\u00e8\u00e7a e dubr\u00eds en fin de compte, tota l’ist\u00f2ria
Car aquel proj\u00e8cte de p\u00e8\u00e7a a per origina un eveniment\u2026 Qu’es aquel eveniment ?
29 de junh de 1944 : un grop de maquisards a recebuda una mission precisa que s’acaba per l’ataca d’un camion alemand. Dins la bat\u00e8sta, lo jos-ofici\u00e8r es tuat. Repression sul c\u00f2p : la Gestapo de Rod\u00e9s es encargada de cremar Pont-de-Salars.
A u\u00e8ch oras del ser la populacion, l\u00e8u recampada, se trapa a esperar sul fi\u00e8iral. Tot lo temps que dura aquela presa d’ostatges Joan Amans, c\u00f2nse de Pont-de-Salars, m\u00e8tge de son mesti\u00e8r, lucha p\u00e8 a p\u00e8, sens lachar res. Sa paraula sola per contrabutar los proj\u00e8ctes de destruccion totala ! Amans anar\u00e0 entr\u00f2 se prepausar coma ostatge !
Fin finala i aur\u00e0 pas de maselada.<\/p>\n\n\n\n

Es una p\u00e8\u00e7a de teatre qu’i raconti aquela serada terribla e lo coratge de Joan Amans. Un \u00f2me mod\u00e8ste. Escriur\u00e0 pus tard sos mem\u00f2ris ont conta \u00e7\u00f2 que s’es passat. I met pas cap de fiertat. Conta simplament.
Pas aisit de se metre dins lo cap d’un tal er\u00f2i. Es pr’aqu\u00f2 \u00e7\u00f2 que m’a calgut far per escriure la p\u00e8\u00e7a : assajar de compr\u00e9ner, per poder dire, far viure l’impossible. Lo moment mai acimat de la serada es quand lo lu\u00f2ctenent li ditz : \u00ab Fagatz dubrir las p\u00f2rtas de la gl\u00e8isa per i metre las femnas e los enfants \u00bb. Amans sap \u00e7\u00f2 que s’es passat una quizenada pus l\u00e8u a Orador sus Glana en Lemosin !
Pu\u00e8i, pensament\u00f3s de me destacar d’una relacion estrecha dels eveniments, ai privilegiada la creacion d’una ficcion. Ai cambiat los noms dels personatges et dels lu\u00f2cs, per poder pr\u00e9ner de dist\u00e0ncia, per poder imaginar \u00e7\u00f2 que voli\u00e1i, respondre a la question : coss\u00ed las lei\u00e7ons de l’Ist\u00f2ria fogu\u00e8ron retengudas ? S\u00e8m capables u\u00e8i de pensar e obrar de tal biais que l’orror del nazisme jamai t\u00f2rne pas ? O seriam pro n\u00e8cis o ignorants per far fisan\u00e7a al primi\u00e8r japaire vengut qu’auri\u00e1 coma sola capacitat la de mentir, inventar de cracas e gular tan f\u00f2rt coma un certan Hitler ?
De tabl\u00e8us son entremesclats dins lo raconte, coma de \u201cc\u00f2ps de projector\u201d. Ai volgut comprene coss\u00ed de mond d’un pa\u00eds civilizat coma l’Alemanha de las annadas 1930 son venguts de nazis ferotges, capables de tuar sens paur, d’alimentar e far fonccionar d’usinas de m\u00f2rt. Ai volgut denonciar aquela mecanica infernenca, aquela de tot totalitarisme. Ai doncas metut en scena l’embrigadament d’un enfant de Berlin en 1931. Coss\u00ed ven un monstre ?
Subretot me soi pla\u00e7at dins la p\u00e8l de las victimas. La paur, l’incompreneson, la dolor, lo besonh de viure en tota simplicitat, lo besonh d’aimar, de trabalhar, de far la f\u00e8sta, tot aqu\u00f2 lu\u00e8nh de l’asir dels grands cabords de dictators. Ai metut en scena un drollet josiu present lo 29 de junh. L’ai fach viure per assajar de comprene coss\u00ed aquela jornada li cambiar\u00e0 la vida. Ai volgut con\u00e9isser per finir las complicitats \u00f2ras d’aqueles qu’an perm\u00e9s, en 1945, la fugida de criminals de gu\u00e8rra que contunh\u00e8ron lor \u00f2bra de m\u00f2rt dins d’autres paises.
Do\u00e1s lengas per s’exprimir.
E las lengas : l’occitana e la francesa s’entrecrosan, s’entre-ajudan tant las do\u00e1s, caduna a lor biais, son capablas de dire totes los sentiments. La situacion linguistica de 1944 \u00e8ra la d’un p\u00f2ble occitan que parlava encara sa lenga emai l’esc\u00f2la n’ag\u00e8sse fach de locutors franceses per f\u00f2r\u00e7a. Situacion biling\u00fca que meti en scena. Atal los joves resistants parlan las do\u00e1s lengas. La situacion linguistica de u\u00e8i, en 2022, es la d’un monoling\u00fcisme, mas pas complet. Un ancian (de mon temps per exemple) p\u00f2t encara parlar la lenga e aver la tissa de l’utilizar. Una joventa de vint ans a la capacitat de merc\u00e9 l’esc\u00f2la de li respondre, que compren e coneis.
Situacions linguisticas realas. Mas las do\u00e1s lengas ploran tanben l’una c\u00f2sta l’autra quand ne vira de cridar la dolor d’aqueles que patisson.<\/p>\n\n\n\n

Ai compausadas de musicas que tenon una granda pla\u00e7a dins \u00ab Pont-de-Viaur. Junh de 1944 \u00bb. Piano e acordeon ajudan a cridar, plorar, denonciar, aimar.
Pu\u00e8i i a, coss\u00ed que ne vire, de moments de rire o aumens d’umor. E pu\u00e8i, la p\u00e8\u00e7a s’acaba sus una granda proclamacion d’esper. Esper.
Universalisme
Qu’es aqu\u00f2 l’universalisme ? Benl\u00e8u quic\u00f2m que toca tot \u00e8stre uman ont que si\u00e1 sus la plan\u00e8ta ? E se l’universalisme religava tanben los peri\u00f2ds istorics ? A aquel compte aquela p\u00e8\u00e7a seri\u00e1 malurosament d’una actualitat terribla e dolorosa quand \u00f2m vei qu’en 2022 un pa\u00eds enti\u00e8r p\u00f2t \u00e8sser pres en ostatge !
Testimoniar
Fondamental. Tonar far con\u00e9isser los eveniments de 1944 a Pont-de-Salars que s’oblidari\u00e1n se l’\u00f2m i prestava pas atencion.
Mas i a tanben los joves. Jogarem aquela p\u00e8\u00e7a dins los coll\u00e8gis e lic\u00e8us, davant cada classa que la Segonda Gu\u00e8rra mondiala i es al programa. Luchar contra los \u00ab fake new \u00bb, los bartabelejaires de tota mena que mentisson, que racontan que que si\u00e1, que falsifican l’Ist\u00f2ria\u2026 Testimoniar\u2026 Dire\u2026 Cridar : \u00ab cal far m\u00e8fi \u00bb.
Atal, l’endeman de la Prim\u00e8ra al Pont-de-Salars jogarem per un public seleccionat : las classas de tresena del coll\u00e8gi que s’ap\u00e8la : Coll\u00e8gi Joan Amans. <\/p>\n\n\n\n

\n
$\"\"$ <\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Una p\u00e8\u00e7a escricha per Joan-Lo\u00eds Cortial e presentada per l’autor. D’annadas a soscar\u2026 Dins lo conte \u00ab Dos fraires en 14 \u00bb contavi lo patir\u00e0s viscut pels mieunes dins aquela gu\u00e8rra falorda, la Primi\u00e8ra Gu\u00e8rra mondiala. Aqu\u00f2 s’acabava cap a la fn del s\u00e8gle vint. Un conte musical. \u00c8ri sol !Amb aqueste proj\u00e8cte nov\u00e8l a endralhar, coss\u00ed far ? … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2076,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[467],"tags":[39,25],"class_list":["post-2075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-467","tag-histoire","tag-occitan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2075"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2100,"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2075\/revisions\/2100"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patrimoni.osca.dev\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}